مکانیسم ماشه رسماً فعال شد
تروئیکای اروپایی از بازاعمال تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خبر دادند.
به گزارش اسپادانا خبر، همزمان با اصرار غرب به اقدامات غیرقانونی خود، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه و با رد قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تمدید ۶ ماهه قطعنامه ۲۲۳۱ این نهاد، راه را برای بازگشت خودکار تحریمهای پیشین علیه ایران هموار کرد.
این تصمیم که بر پایه فعالسازی اسنپبک توسط انگلیس، فرانسه و آلمان در اواخر اوت ۲۰۲۵ گرفته شد ۶ قطعنامه شورای امنیت از سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ را احیا میکند و محدودیتهایی را بر برنامه هستهای، موشکی و فعالیتهای نظامی ایران اعمال خواهد کرد.
مقامات ایرانی تاکید کردهاند که این تحریمها بر فعالیتهای اقتصادی ایران تأثیر اندکی دارند و بیشتر جنبه روانی آن پررنگ شده است.
طبق اعلام رسانههای بینالمللی از جمله خبرگزاری فرانسه، تحریمهای سازمان ملل از ساعت ۸ شب به وقت نیویورک (۳:۳۰ بامداد به وقت تهران) اجرایی میشوند.
طبق گزارش رویترز، وبگاه شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز شامگاه شنبه به وقت نیویورک برای انعکاس بازگشت تحریمها بهسرعت بهروزرسانی شد.
تروئیکای اروپایی بامداد یکشنبه در بیانیهای از بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خبر دادند و اعلام کردند:
ما از بازگشت قطعنامههای ۱۶۹۶ (۲۰۰۶)، ۱۷۳۷ (۲۰۰۶)، ۱۷۴۷ (۲۰۰۷)، ۱۸۰۳ (۲۰۰۸)، ۱۸۳۵ (۲۰۰۸) و ۱۹۲۹ (۲۰۱۰) پس از تکمیل روند اسنپبک بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، استقبال میکنیم. ما از ایران و همه کشورها میخواهیم که بهطور کامل به این قطعنامهها پایبند باشند.
طبق بیانیه مشترک وزرای امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا درباره فعالسازی اسنپبک که در وبگاه وزارت خارجه آلمان منتشر شده آنها ادعا کردند ایران بارها تعهدات برجامی خود را نقض کرده و ذخایر اورانیوم با غنای بالا را ذخیره کرده که هیچ توجیه غیرنظامی ندارد. آنها مدعی هستند که ایران از سال ۲۰۱۹ ایران از تمام محدودیتهای برجام عبور کرده و اکنون ۴۸ برابر سقف برجام اورانیوم غنیشده دارد. سه کشور اروپایی ادعا کردند که بارها تلاش کردهاند از طریق مذاکره ایران را به پایبندی بازگردانند حتی پیشنهاد تمدید محدود اسنپبک را در برابر بازگشت به مذاکرات مستقیم با آمریکا و همکاری با آژانس دادهاند، اما ایران نپذیرفته است.
آلمان، فرانسه و انگلیس گفتهاند که اکنون بر اجرای سریع تحریمهای بازگشته تمرکز دارند اما تأکید کردند بازگشت تحریمها پایان دیپلماسی نیست و همچنان به دنبال راهحل سیاسی خواهند بود، به شرط آنکه «ایران تنشزایی نکند و به تعهدات پادمانی بازگردد».
وزارت امور خارجه آمریکا نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد که فرآیند بازگشت تحریمها علیه ایران فعال شده است.
روبیو با اعلام بازگشت تحریمها علیه ایران: تهران مذاکرات مستقیم برگزار کند
دقایقی بعد از آنچه که بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خوانده شده، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا از ایران خواست با واشنگتن مذاکرات مستقیم برگزار کند.
از ساعت ۳ و نیم صبح، اسنپبک رسما اجرا و قطعنامه هایی که عمدتا در دهه هشتاد و اوائل نود علیه ایران صادر شده بود، دوباره احیا شدند؛ این به معنای مرگ رسمی توافق جامع اقدام مشترک با همان برجام است.
اصلیترین قطعنامه هایی که علیه ایران دوباره اعمال خواهند شد عبارتند از:
قطعنامهٔ ۱۶۹۶ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۰۶)
قطعنامهٔ ۱۷۳۷ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۰۶)
قطعنامهٔ ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۰۷)
قطعنامهٔ ۱۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۰۸)
قطعنامهٔ ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۱۰)
فرانس ۲۴ در ادامه گزارشی منتشر کرده که توضیحات بیشتری درمورد بازگشت قطعنامه ها ارائه کرده است.
تحریمها چه چیزهایی را هدف قرار میدهند؟
تحریمها شرکتها، سازمانها و افرادی را هدف میگیرند که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در برنامه هستهای ایران یا توسعه موشکهای بالستیک آن نقش دارند.
ارائه تجهیزات لازم، تخصص یا تأمین مالی، همگی میتوانند دلیلی برای تحریم باشند.
نوع تحریم ها
تحریمهایی که دوباره برقرار خواهند شد شامل تحریم تسلیحات متعارف است که هرگونه فروش یا انتقال سلاح به ایران را ممنوع میکند.
واردات، صادرات یا انتقال قطعات و فناوریهای مربوط به برنامه هستهای و بالستیک ممنوع خواهد شد.
داراییهای نهادها و افراد ایرانی یا گروههای مرتبط با برنامه هستهای که در خارج از کشور قرار دارند مسدود خواهد شد.
افرادی که در فعالیتهای هستهای ممنوعه مشارکت داشته باشند ممکن است از سفر به کشورهای عضو سازمان ملل محروم شوند.
کشورهای عضو سازمان ملل موظف خواهند شد دسترسی ایران به تسهیلات بانکی و مالی را که میتواند به برنامههای هستهای یا موشکی کمک کند، محدود کنند.
هر فرد یا نهادی که رژیم تحریمها را نقض کند، ممکن است با مسدود شدن داراییهایش در سراسر جهان روبهرو شود.
تلاش سه کشور اروپایی برای بازگرداندن تحریمها علیه ایران اعتبار ندارد
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که تلاش انگلیس، فرانسه و آلمان برای بازگرداندن تحریمهای قدیمی سازمان ملل علیه ایران اعتبار ندارد.
وی ادامه داد:
طرفین باید در ابتدا ادعاها را در مکانیسم حل اختلاف بررسی کنند و تنها در صورتی که همه تلاشها به بنبست رسیده باشد، موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع دهند. برخلاف ادعاهای تروئیکای اروپایی، از این مکانیسم استفاده نشد. لندن، پاریس و برلین این مراحل را حذف کردند و بلافاصله گزارشی را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه دادند.
نامه عراقچی به گوترش در مورد غیرقانونی بودن بازگرداندن قطعنامههای لغوشده شورای امنیت علیه ایران
وزیر امور خارجه ایران با ارسال نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد غیرقانونی بودن اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا در بازگرداندن قطعنامههای لغو شده شورای امنیت علیه ایران را یادآور شد.
متن نامه سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد غیرقانونی بودن اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا در بازگرداندن قطعنامههای لغوشده شورای امنیت علیه ایران به شرح زیر است:
جناب آقای آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد
جناب آقای سانگ جین کیم، رئیس شورای امنیت
بسم الله الرحمن الرحیم
مکاتبه حاضر با موضوع تحرکات اخیر فرانسه، انگلیس و آمریکا برای حفظ موضوع برنامه صلحآمیز هستهای جمهوری اسلامی ایران در دستور کار شورای امنیت از طریق تلاش برای احیای قطعنامههایی که بر اساس قطعنامه شماره ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) خاتمه یافتهاند، ارسال میشود.
در این خصوص، مایلم موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر مجدداً یادآور شوم:
همانطور که در مکاتبات پیشین توضیح دادهام، اعلان سه کشور اروپایی برای آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پسگشت از لحاظ حقوقی و رویهای معیوب بوده و لذا کانلمیکن میباشد. این اقدام از سوی سه کشور مزبور در حالی انجام شده که خود آنان از ایفای تعهداتشان سر باز زده، از پایبندی نسبت به سازوکار حلوفصل اختلافات در برجام امتناع ورزیده، بهطور مستمر قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را با مطالبه ترتیباتی فراتر از دامنه آن تضعیف نموده و حتی از حملات نظامی علیه تأسیسات صلحآمیز تحت پادمان آژانس در ایران حمایت کردهاند. استناد آنان به سازوکار موسوم به پسگشت، سوءاستفاده آشکار از یک روند میباشد.
اقدام برای احیای قطعنامههای خاتمهیافته نهتنها از لحاظ حقوقی بیاساس است، بلکه از منظر سیاسی و اخلاقی نیز توجیهناپذیر است. موضوعات مربوط به برنامه هستهای ایران پیشتر از طریق برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ حلوفصل شده است. علاوه بر این، اقدامات نظامی غیرقانونی رژیم اسرائیل و آمریکا علیه تأسیسات هستهای ایران اوضاع را بهطور اساسی دگرگون ساخته و قطعنامههای خاتمهیافته را منسوخ و بیارتباط با واقعیات موجود نموده است.
بند عملیاتی ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ تصریح میکند که شورای امنیت باید «دیدگاههای کشورهای ذیربط را مدنظر قرار دهد». مایه تأسف است که علیرغم مواضع روشن سایر اعضای برجام، مشخصاً ایران، چین و فدراسیون روسیه، رئیس شورا پیشنویس قطعنامه را به رأی گذاشت. همانطور که در نامه مشترک وزرای امور خارجه چین، ایران و روسیه مورخ ۲۸ اوت ۲۰۲۵ تأکید شد، شورای امنیت نمیتواند بر مبنای ابلاغیه معیوب سه کشور اروپایی اقدام نماید. هرگونه اقدام که برخلاف یا در تعارض با قطعنامه ۲۲۳۱ باشد، نمیتواند تعهدات حقوقی برای کشورهای عضو سازمان ملل متحد ایجاد نماید.
علاوه بر این، در خصوص رأیگیری در مورد پیشنویس قطعنامه ارائهشده از سوی جمهوری کره، دو عضو دائم شورای امنیت یعنی چین و روسیه، به همراه الجزایر و پاکستان صراحتاً اعلام کردند که قطعنامههای تحریمی منسوخ بوده و باید ملغی باقی بمانند. خودداری رئیس شورا، جمهوری کره، و گویان از رأی مثبت به آن قطعنامه نیز بیش از پیش عدم مشروعیت آن پیشنویس را برجسته ساخت.
شکست این پیشنویس تأیید کرد که هیچ کشوری ملزم به اجرای محدودیتهای پیشین نمیباشد. طبق حقوق بینالملل و منشور ملل متحد، روندهای نامعتبر یا فاقد اجماع در شورا نمیتوانند ایجاد تعهد کنند.
نتیجه رأیگیری مورخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ در خصوص پیشنویس قطعنامه روسیه و چین بهمنظور تمدید فنی قطعنامه ۲۲۳۱ بار دیگر نشان داد که شورای امنیت دچار تفرقه بوده و فاقد اجماع در خصوص بازگرداندن تحریمها علیه ایران است. این وضعیت یادآور همان وضعیت اکتبر ۲۰۲۰ است؛ زمانی که ایالات متحده آمریکا بهطور غیرقانونی در پی آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پسگشت برآمد. در آن زمان، رئیس شورا در نامه مورخ ۲۵ اوت ۲۰۲۰ صراحتاً اعلام کرد که شورا در موقعیت اقدام در این خصوص قرار ندارد. متعاقباً، در نامه مورخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰، سیزده عضو تأیید کردند که نامه آمریکا بهمنزله ابلاغیه آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پسگشت ذیل بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ محسوب نمیگردد فلذا هیچ روند خودکاری فعال نشده است. در اکتبر ۲۰۲۰، دبیرکل و دبیرخانه سازمان ملل نیز با استناد به اختلاف نظر موجود و فقدان اجماع در شورا، از اجرای سازوکار تحریمها یا احیای آن خودداری ورزیدند.
بدینترتیب و با عنایت به مراتب فوق و همانطور که در اظهاراتم در جلسه شورای امنیت در روز ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ بهصراحت بیان کردم، موارد زیر را اعلام مینمایم:
- سه کشور اروپایی با نقض تعهدات خود ذیل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، هرگونه صلاحیتی برای استناد به «نقض اساسی» را از دست دادهاند. استناد آنان به سازوکار موسوم به پسگشت صرفاً سوءاستفاده آشکار از فرآیند پیشبینیشده در برجام است.
- پیشنویس قطعنامه ارائهشده از سوی رئیس شورا در تاریخ ۱۹ سپتامبر جهت رأیگیری، الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را برآورده نساخته و نمیتواند تحریمهایی را که پیشتر خاتمه یافتهاند احیا نماید.
- تحرکات سه کشور اروپایی و آمریکا برای احیای تحریمهای خاتمهیافته کانلمیکن و بیاعتبار است.
- قطعنامه ۲۲۳۱ طبق توافق باید منقضی گردد. کلیه محدودیتهای مرتبط با موضوع هستهای ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ بهطور دائم پایان خواهند یافت. جمهوری اسلامی ایران هیچ تلاشی برای تمدید، احیا یا اجرای آنها پس از این تاریخ را بهرسمیت نخواهد شناخت.
بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران قاطعانه بازگرداندن قطعنامههای خاتمهیافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را مردود میداند؛ نه ایران و نه هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقدامات غیرقانونی ندارند.
جناب آقای دبیر کل،
با ابتنای بر حس مسئولیتپذیری شما انتظار داریم اطمینان حاصل شود که برخی دولتهای غربی که خارج از چهارچوب قانون و با انگیزههای تنگنظرانه سیاسی عمل میکنند، نتوانند با سوءاستفاده از دبیرخانه در جهت واردکردن فشار سیاسی علیه ایران اقدام کنند. چنین سوءاستفادهای اعتبار و بیطرفی سازمان ملل را تضعیف کرده و اقتدار شورای امنیت را تضعیف میکند.
از اینرو، از جنابعالی میخواهیم مانع از هرگونه تلاش برای احیای سازوکارهای تحریمی، از جمله کمیته تحریمها و هیئت کارشناسان، شوید. هیچ بخشی از منابع سازمان ملل نباید به چنین اقدامات غیرقانونی اختصاص یابد یا در حمایت از آنها مورد استفاده قرار گیرد.
جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی خود را برای دیپلماسی با هدف دستیابی به راهحل منصفانه، متوازن و پایدار نشان داده است. متأسفانه، سه کشور اروپایی و ایالات متحده با این تصور نادرست که ایران در برابر فشار و ارعاب تسلیم خواهد شد، مسیر تقابل را برگزیدهاند. تاریخ، نادرستی این تصور را ثابت کرده است و بار دیگر نیز چنین خواهد شد.
جمهوری اسلامی ایران قاطعانه به دفاع از حقوق و منافع حاکمیتی خود ادامه خواهد داد. هرگونه تلاش برای آسیبرساندن به ایران با پاسخهای مقتضی مواجه خواهد شد و مسئولیت کامل آن بر عهده کسانی خواهد بود که تقابل و فشار را بر همکاری ترجیح دادهاند.
موجب امتنان خواهد بود چنانچه مکاتبه حاضر بهعنوان سند مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل متحد توزیع گردد.
با احترام
سید عباس عراقچی
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
بیانیه وزارت امور خارجه در خصوص ادعای سه کشور اروپایی و آمریکا مبنی بر بازگشت قطعنامههای خاتمه یافته شورای امنیت علیه ایران
وزارت امور خارجه ایران با صدور بیانیهای در رد ادعای سه کشور اروپایی و آمریکا مبنی بر بازگشت قطعنامههای خاتمه یافته شورای امنیت علیه ایران تاکید کرد:
ایران ادعای سه کشور اروپایی و آمریکا مبنی بر بازگشت قطعنامههای پیشین را که وفق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در سال ۲۰۱۵ خاتمه یافتهاند رد میکند و تأکید دارد که هیچ تعهدی برای اعضای سازمان ملل متحد از جمله ایران ایجاد نمیشود. سه کشور اروپایی با تحریک و فشار آمریکا این سازوکار موسوم به «پسگشت» را فعال کردهاند در حالی که خود به دلیل قصور و عدم اجرای تعهدات برجامی، نقض حقوق بینالملل کرده و با حمایت از حملات نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه تاسیسات هستهای ایران، مفاد برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ را زیر پا گذاشتهاند. این اقدامها از نظر ایران با سوء نیت و نقض مستمر تعهدات همراه بوده است.
سازمان ملل متحد در بیانیهای اعلام کرد که طبق سازوکار «پسگشت» و بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱، شش قطعنامه قبلی شورای امنیت علیه ایران دوباره به اجرا درآمدهاند.
قطعنامههای مربوط به سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ شامل ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ دوباره فعال شدهاند.
فهرست تحریمها شامل ۴۳ فرد و ۷۸ نهاد است که پیش از تصویب قطعنامه ۲۲۳۱ در ۲۰۱۵ در لیست شورای امنیت قرار داشتند.
فرحان عزیز حق، معاون سخنگوی سازمان ملل، اعلام کرد این اقدام از ساعت ۸ شب به وقت شرقی آغاز شده و تمامی مفاد پیشین قطعنامهها دوباره اعمال میشوند.
